Op 2 februari spreekt het Netwerk VN Vrouwenverdrag het oral statement uit bij het CEDAW in Genève. Dit mondelinge statement biedt maatschappelijke organisaties de mogelijkheid om Comitéleden direct te informeren over urgente ontwikkelingen in Nederland, voorafgaand aan de constructieve dialoog met de Nederlandse regering op 6 februari.
De inhoud van het oral statement is tot stand gekomen met input van de achterban. Tijdens een onlineachterbanbijeenkomst op 12 januari zijn ervaringen, zorgen en analyses gedeeld en gezamenlijk geprioriteerd. Dat heeft geleid tot drie kernprioriteiten die centraal staan zullen in het oral statement van het Netwerk VN-Vrouwenverdrag in Genève. Afstemming met andere ngo’s die voor Nederland een statement maken, zal de uiteindelijke inhoud ook nog bepalen.
Prioriteit 1 Structurele steun en maatschappelijke ruimte voor kleine vrouwenorganisaties
De achterban benadrukt het cruciale belang van kleine vrouwenorganisaties, waaronder organisaties van migrantenvrouwen en vluchtelingenvrouwen. Deze organisaties beschikken over diepgaande praktijkkennis en spelen een sleutelrol in belangenbehartiging, signalering en ondersteuning van vrouwen die structurele ongelijkheid ervaren.
Tegelijkertijd staat hun positie onder druk. Beperkte toegang tot structurele financiering en selectieve betrokkenheid en zelfs uitsluiting door de overheid beperken hun mogelijkheden om volwaardig te participeren in beleidsprocessen. Dit raakt ook de representatie van diverse groepen vrouwen en de bredere maatschappelijke ruimte voor kritische tegenspraak.
In het oral statement zal het Netwerk aandacht vragen voor transparante en inclusieve participatie, duurzame financiering en het belang van een sterke maatschappelijke infrastructuur als voorwaarde voor effectieve uitvoering van het VN-Vrouwenverdrag.
Prioriteit 2 Aanpak van gendergerelateerd geweld vanuit mensenrechten en zelfbeschikking
De tweede prioriteit betreft de aanpak van gendergerelateerd geweld. De achterban onderstreept het belang van een consistente mensenrechtenbenadering, waarin zelfbeschikking, bescherming en toegang tot rechten centraal staan.
In het oral statement komt onder andere de positie van abortus binnen het strafrecht aan bod, in relatie tot het recht op lichamelijke autonomie. Ook wordt aandacht gevraagd voor het afhankelijk verblijfrecht, omdat juridische en economische afhankelijkheid de mogelijkheden om geweld te ontvluchten of hulp te zoeken sterk beïnvloedt.
Daarnaast benoemt het Netwerk de gevolgen van het culturaliseren van geweld, bijvoorbeeld via het label schadelijke praktijken. Een effectieve aanpak vraagt focus op genderongelijkheid, intersectionaliteit en machtsverhoudingen, met beleid dat geweld in alle vormen benadert als een schending van mensenrechten.
Prioriteit 3 Toenemende invloed van anti-gender en anti-rechten bewegingen
De derde prioriteit richt zich op de groeiende invloed van anti-gender, anti-rechten en anti-democratiebewegingen, zowel nationaal als internationaal en ook in de online ruimte. Hier spelen mannen een groot onderdeel van zowel het probleem als de oplossing. De achterban ziet hoe dit hedendaagse politieke klimaat doorwerkt in beleid, publieke beeldvorming en het maatschappelijk debat.
Deze bewegingen dragen bij aan het beperken van vrouwenrechten, het onder druk zetten van gelijkheidsbeleid en het normaliseren van agressie en intimidatie richting vrouwen, lhbti+ en vrouwenrechtenverdedigers. In het oral statement wordt deze ontwikkeling benoemd als een structurele bedreiging voor de naleving van het VN-Vrouwenverdrag en voor de veiligheid en ruimte van maatschappelijke organisaties.
Ageism en gezondheidszorg
Het Platform Oudere Vrouwen Nederland, een coalitie van ngo’s die ook achterban zijn van het Netwerk, vraagt met hun oral statement nog extra aandacht voor ageism, in het bijzonder in relatie tot gezondheidszorg. Oudere vrouwen blijven vaak buiten beeld in beleid, onderzoek en dataverzameling. Dit heeft gevolgen voor toegang tot passende zorg, erkenning van klachten en kwaliteit van behandeling.
Vervolg
Met het oral statement brengt het Netwerk de stem van de achterban rechtstreeks onder de aandacht van CEDAW. De constructieve dialoog met de Nederlandse regering vindt plaats op 6 februari. De concluding observations van het Comité vormen vervolgens een belangrijk aanknopingspunt voor verdere gezamenlijke inzet en lobby in Nederland. Het Netwerk dankt de achterban voor de betrokkenheid en alle input.
Amber Giesen